Tu jesteś: Wygraj bitwę o zdrowie | Bitwaozdrowie.pl » Twoje zdrowie » Kwas foliowy i jego rola w organizmie

Kwas foliowy i jego rola w organizmie

Kwas foliowy i jego rola w organizmie
+

Kwas foliowy, czyli witamina B9, kojarzony jest zapewne przez każdą kobietę w ciąży bądź planującą ciążę – to właśnie im zalecana jest suplementacja kwasu foliowego. Ma ona kluczowe znaczenie dla rozwoju dziecka.

Kwas foliowy potrzebny jest każdemu z nas – a jego dostępność w diecie ograniczana jest przez wrażliwość na obróbkę cieplną. Niedobory kwasu foliowego nie należą zatem do rzadkości. Warto poznać najbogatsze źródła kwasu foliowego w diecie, a także zasady suplementacji tego związku.

 

Rola kwasu foliowego w organizmie

Kwas foliowy znany jest przede wszystkim jako witamina niezbędna w trakcie ciąży; ściślej – o właściwą podaż kwasu foliowego zadbać należy już na etapie planowania ciąży. Teoretycznie każda kobieta w wieku rozrodczym powinna stale suplementować kwas foliowy, co sprawdza się w razie nieplanowanej ciąży. Kwas foliowy niezbędny jest do prawidłowego rozwoju układu nerwowego płodu. Okazuje się, że także mężczyźni planujący potomstwo powinni zadbać o wysoki poziom kwasu foliowego, gdyż wpływa on korzystnie na płodność.

Kwas foliowy odgrywa kluczową rolę w regulowaniu metabolizmu aminokwasów, wspomaga rozwój komórek organizmu. Zapobiega rozwojowi groźnej anemii megaloblastycznej, której powikłaniem są zaburzenia neurologiczne. Kwas foliowy oddziałuje także korzystnie na funkcjonowanie układu nerwowego – wspomaga procesy uczenia się i zapamiętywania, sprzyja doskonałej koncentracji, łagodzi zaburzenia snu. Może ograniczać rozwój padaczki czy schorzeń neurodegeneracyjnych.

Kwas foliowy bierze udział w procesach regeneracyjnych organizmu. Ostatnio wiele mówi się o kwasie foliowym w kontekście profilaktyki miażdżycy – jednej z najczęściej występujących chorób cywilizacyjnych. Kwas foliowy obniża poziom homocysteiny – w świetle najnowszych badań to przede wszystkim ona, a nie cholesterol odpowiada za rozwój zmian miażdżycowych.

Kwas foliowy reguluje także pracę układu pokarmowego – żołądka, trzustki i wątroby.

 

Źródła kwasu foliowego

Kwas foliowy zawarty jest przede wszystkim w warzywach. Najbogatsze jego źródła w diecie to:

  • warzywa zielonolistne, zwłaszcza szpinak,
  • warzywa kapustne: kapusta, brukselka, kalarepa,
  • brokuły,
  • wątróbka,
  • jaja,
  • warzywa strączkowe,
  • produkty pełnoziarniste,
  • orzechy,
  • buraki.

Pomimo stosunkowo dobrej dostępności niedobory kwasu foliowego nie należą do rzadkości. Wynika to z dużej wrażliwości kwasu foliowego na obróbkę termiczną. Wskazane jest zatem sięganie po suplementy z witaminą B9.

Dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy to około 400 mikrogramów dla dorosłych, a dla kobiet w ciąży – 600 mikrogramów. Z dietą dostarczamy średnio 60-80% tej puli – pozostałą resztę warto uzupełnić suplementacją.

 

Kto powinien suplementować kwas foliowy?

Teoretycznie każdy z nas może suplementować kwas foliowy, zwłaszcza że nie istnieje ryzyko jego przedawkowania. Kwas foliowy rozpuszcza się w wodzie, zatem jego nadmiar skutecznie usuwany jest z moczem. Szczególne wskazania do suplementacji kwasu foliowego to:

  • planowanie ciąży,
  • ciąża (szczególnie w przypadku kobiet zażywających leki przeciwpadaczkowe bądź chorych na cukrzycę),
  • uprawianie sportu,
  • profilaktyka przeciwmiażdżycowa,
  • profilaktyka i leczenie niedokrwistości megaloblastycznej,
  • alkoholizm,
  • zespoły złego wchłaniania i niedożywienie,
  • długotrwałe dializy,
  • wystąpienie objawów niedoboru kwasu foliowego.

 

Niedobór kwasu foliowego – jak go rozpoznać?

Objawy niedoboru kwasu foliowego są mało charakterystyczne – zwłaszcza na początkowych etapach rozwoju. Może pojawić się chroniczne zmęczenie, bezsenność, problemy z koncentracją, roztargnienie. Często występują także stany depresyjne czy poczucie niepokoju. Charakterystyczne są zmiany owrzodzeniowe w jamie ustnej oraz zaczerwieniony język, przedwczesne siwienie, zaburzenia trawienne.

Dłużej utrzymujący się niedobór kwasu foliowego prowadzi z czasem do rozwoju niedokrwistości megaloblastycznej, która objawiać się może w następujący sposób:

  • zawroty i bóle głowy,
  • osłabienie,
  • kołatanie serca,
  • zaburzenia pamięci,
  • zaburzenia czucia i mrowienie kończyn,
  • niezborność ruchowa.

Ponadto może dojść do rozwoju miażdżycy i jej powikłań – nadciśnienia, zawału serca czy udaru. U dzieci zaobserwować można zaburzenia wzrostu.

Z kolei niedobór kwasu foliowego w ciąży prowadzi do pojawienia się poważnych wad rozwojowych u dziecka – rozszczepu kręgosłupa, rozszczepu wargi i podniebienia, deformacji jamy ustnej, uszkodzenia mózgu. Może ponadto dojść do porodu przedwczesnego.

Jeśli zatem dbasz o zdrowie, chcesz zapobiec chorobom układu sercowo-naczyniowego, rozwojowi niektórych nowotworów oraz wspomóc funkcjonowanie układu nerwowego – wzbogać dietę o produkty bogate w kwas foliowy oraz suplementuj witaminę B9. Wyjdzie Ci to na zdrowie.

 

Więcej informacji na temat kwasu foliowego znajdziesz na portalu NaturaOnline.pl